Makam ve Taksim

Taksim: Serbest Ama Kuralsız Değil

10 Eylül 2026 1 dk okuma

Taksim, ölçüye bağlı olmadan yapılan bir makam icrasıdır. Dışarıdan bakıldığında tümüyle serbest görünür; oysa iyi bir taksimi ayakta tutan şey, makamın kendi seyrine duyulan bağlılıktır.

Her makamın bir çıkış sesi, bir güçlüsü ve bir kararı vardır. Seyir, bu noktalar arasında izlenen yoldur. Taksim yapan icracı bu yolu kendi cümleleriyle yürür; yolu bilmiyorsa ortaya makamdan çok rastgele bir gezinti çıkar.

Başlangıç için izlenen yöntem sabittir. Önce makamın dizisi ve karar sesi öğrenilir. Ardından o makamdaki bilinen eserler dinlenir ve seyri taşıyan tipik cümleler çıkarılır. Bu cümleler taklit edilerek başlanır; kendi cümleleri sonra gelir.

Klarnette taksimin kendine özgü bir yanı vardır. Çalgı sürekli nefese bağlı olduğu için cümlelerin uzunluğu nefes kapasitesiyle sınırlanır. Deneyimli icracılar cümleyi nefese göre değil, nefesi cümleye göre planlar.

Süslemeler de seyrin parçasıdır. Çarpma, tril ve kaydırmalar rastgele eklenmez; hangi perdede hangi süslemenin kullanıldığı yöreye ve makama göre değişir.

Ölçüsüz olmak, zamansız olmak değildir. İyi bir taksimde cümleler arasındaki sessizlikler de en az sesler kadar düşünülmüştür.

Derslerimizde taksim çalışması makam seyri ve dinleme çözümlemesiyle birlikte ele alınır.

Sık Sorulan Sorular

Taksime hangi düzeyde başlanır?

Makamın dizisi ve seyri öğrenildikten sonra başlanır; teknik olarak orta düzey yeterlidir.

Kendi cümlelerimi nasıl kurarım?

Önce o makamdaki tipik cümleler kulaktan çıkarılır; bu dağar oturdukça kişinin kendi cümleleri belirir.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları | makam ve taksim bölümümüz